ANASAYFA / Ders Notları / Türk Devletlerinde Yönetim Biçimleri ve Açıklamalar

Türk Devletlerinde Yönetim Biçimleri ve Açıklamalar

İLK TÜRK-İSLAM DEVLETLERİNDE DEVLET YÖNETİMİ

  • Devletin başında; sultan, han, hakan adı verilen hükümdarlar bulunurdu.
  • Selçuklularda hükümdardan sonra en yetkili kişi vezir’di.
  • Devlet işleri, Melikşah zamanında kurulan DİVAN’da görüşülürdü.
  • Hükümdar çocuklarına MELİK adı verilir, Melik’ler vilayetleri yönetirdi.
  • Melik’lere ATABEY denilen tecrübeli devlet adamları yardım ederler (Atabey; siyaset, askerlik, devlet yönetimi alanında Melik’leri eğiten öğretmen valilerdir).
  • Anadolu Selçukluları’nda devlet işleri Büyük Divan’da görüşülürdü.

ORTA ASYA VE YAKIN DOĞU’DA KURULAN TÜRK DEVLETLERİNDE DEVLET YÖNETİMİ

  • (Fatımi, Eyyübi, Memluk, Timur, Babür, Akkoyunlular, Karakoyunlular, Harzemşah, Moğol, Altınorda Devletleri)Moğollarda hükümdarlık babadan oğula geçerdi. Ülke “Cengiz Yasaları”na göre yönetilirdi.
  • Moğollarda devlet işleri KURULTAY’DA görüşülürdü.
  • Timur (Timur Devleti’nin kurucusu) EMİR unvanını kullanırdı.
  • Babürlerde devletin başındaki kişiye PADİŞAH denirdi.
  • Memluklularda saltanat sistemi yoktu. Her komutan “sultan” olabilirdi.

OSMANLI DEVLETİ’NDE DEVLET YÖNETİMİ

  • Osmanlı Devleti monarşi ile yönetilirdi. Başta padişah bulunurdu, son söz padişaha aitti.
  • Hükümdarlık babadan oğula geçerdi. Osmanlı’da düzenli bir veraset sistemi yoktu. Bu nedenle sık sık taht kavgaları yaşanır, bu da Türk devletlerinin kısa sürede yıkılmasına neden olurdu.
  • Osmanlı hükümdarları; bey, han, hakan, sultan, hünkâr, gazi, hüdavendigar gibi unvanlar kullanılırdı. Yavuz Sultan Selim döneminden itibaren “halife” unvanı da kullanılmaya başlandı.
  • Hükümdarlık alametleri; adına hutbe okutmak, para basmaktır.
  • Divan-ı Hümayun: Osmanlı Devleti’nde önemli devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı kuruma denir. Divan ilk kez Orhan Bey döneminde kuruldu. Kuruluş döneminde Divan’ın başkanlığını kuruluş döneminde padişah yaparken, Fatih Sultan Mehmet döneminden itibaren sadrazamlar (veziriazam) başkanlık yapmıştır. Divan bugünkü bakanlar kurulu gibi çalışırdı. Divan, 19. yüzyılda II. Mahmut tarafından kaldırılmış, yerine nazırlıklar (bakanlıklar) kurulmuştur.
  • 1839’da ilan edilen Tanzimat Fermanı, Türk tarihinde ilk demokratikleşme adımı sayılır.
  • 1876’da I. Meşrutiyet’in ilanı ile Türk tarihinin ilk anayasası olan “Kanun-i Esasi” kabul edildi. Kanun-i Esasi’nin ilanı ile halk ilk kez yönetime katılma hakkı elde etti.

NOT: 23 Nisan 1920’de TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) açıldı. Böylece Milli Egemenlik ilkesi gerçekleştirilmiş oldu. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. Yeni Türk devletinin yönetim rejimi belirlenmiş oldu.
NOT: TC’nin ilk Cumhurbaşkanı M.Kemal, ilk başbakanı İsmet İnönü, ilk meclis başkanı Fethi Okyar’dır.

Hakkımızda Sosyal Bilgiler

74 Yorumlarınız

  1. İyi olmamis

  2. ya çoooooooooooook uuuuuuuuuuuuzzzzzzzzzzuuuuuuuuuuunnnn :(:(:(:(:(:(

  3. çok uzun

  4. güzel ve başarılı saolun performans ödevime yardımcı oldunuz…teşekkürler.

  5. bi kere daha güzel ve açıklamalaı olsa sevinirim am bunu yazcam performansta umarm iyi bi not alırım şans dileyin:)

  6. melih ahmet yılmaz

    çok güzel :)

  7. :D :D :D :D :D

  8. güzel olmuş elinize salık

  9. ajfklsdjfksdfsdfsdfsdfsd

  10. isimsisssssss

    laaaaaaaaaaaaa yoqqqqqqqqqqqqqqqqqqq yoqqqqqqqqqqqqqq

  11. insan bi kopyalamaya izin verir be

  12. ödev;: geçmişten günümüze türk devletlerinde yönetim kurumları nelerdir cevap veren varmı ?

  13. ya aradığım şeyden zaten bir şey anlamadım seninkinden hiç bir şey
    anlamadım ama yazdığın için sağol ar ol

  14. işime yaradı performans ödevini yaptım

  15. kopyalan mıyor

  16. güzel enazından işime yarıyoya o yeter yani

  17. iyi olmuş

  18. bence çok harika :D

  19. seda sen anlamassın süper

  20. yararlı oldu

  21. igrenççççççççççççççççççççççççççççç

  22. Allah razı olsun sizin sayenizde proje ödevimi yaptım.Allah tutuğunuzu altın etsin :))) <3 <3 <3 <3

  23. ......................

    çok tşkrler çok lazm oldu
    emeğe saygı yhaniiii arkadaşlar…..çok ayıp

  24. İlk Türk devletlerinde devlet yönetimi

    Bu üçlü yönetim şekli Mete Han tarafından oluşturulmuştur. Bu ayrım yapılırken doğu tarafına daha çok önem verilir ve buraya hükümdarın büyük oğlu Şad unvanıyla atanırdı. Batı tarafına atanan Yabgu unvanını alır ve bunlar genellikle kağanın kardeşi olurdu.
    Devletin başında bulunan hükümdara hakan, kağan veya han denir. İnanca göre hükümdarlara devleti yönetme görevi Gök Tanrı tarafından verilirdi. Bu yetkiye Kut denirdi.
    Kut hakkının kan yoluyla hükümdarın çocuklarına geçtiğine inanıldığından erkek çocuklar arasında taht kavgaları yaşanırdı. Bu durum Türk devletlerinin kısa sürede yıkılmalarına neden olmuştur.
    Hakan, ordu komutanı, kurultay başkanı olup töre dışına çıkmazdı.
    Ülke yönetiminde hakana danışmanlık yapan, boy beylerinden oluşan meclise kurultay, toy veya kengeş denirdi.
    Hakanın eşine hatun (katun) denirdi. Hatun gerektiğinde hakan adına devleti yönetir, elçileri kabul ederdi.

  25. çok kötü ßiz soru soru0z baska cewap werio iğrenç site

  26. .............

    Eyvallah kardeş…

  27. teşşşşşşşşekkür ederim

  28. hiç işime yaramadı ama çok kötüüüüüüü

  29. TEŞEKKÜR EDERİ ödevimi bitirmemde yardımcı oldu

  30. bence harika bi sitee

  31. isimsiz ödevli

    saolun süperrr ödewimi bitirdii………

  32. Osmanlı torunu olarak çok beğendim:)

  33. bence güzel deildi işime yaramadı çoook kötüydü irenç

  34. ben sosyal bilgiler dersinde nefret ediyorum

  35. ben bunu araştırdığım zaman cok güzellllll

  36. sosyal dersindençok sıkılırım amaaaa yinede dinlerim.))((:

  37. bencede igrenç bir şey hiç bir işe yramadı

  38. hiç güzel değil yinede tşk edrimmmmmmm

  39. nağme çalışkan

    kötü ama yinede sosyalden kurtardı.!!!!….

  40. nağme çalışkan

    bence berbat olmuş.hiçbir işe yaramadı….(XD)….!!!….

  41. çok teşekür ederim

  42. ya teşekür ederim bu yazı sayesinde sözlüden 100 aldım

  43. Saolasın perf ödevimde çok işime yaradı…

  44. Reis uA(Çekmeceli)

    İyi iyi

  45. emege saygi arkadaslar bence cok guzel olmus ellerine saglik

  46. duygu sarah hardworking

    hiç güzel değil

  47. selammmm qüzel saolun tşk ederim yardımcı oldu ;)

  48. la aradağımız şeyi bulamirik

  49. hiç gzl bilgiler yok yha türk devletlerinin yönetim şekillerinin yapsanız yhaa

  50. güzel olmusta biraz daha bilgi olsaymıs daha güzel olurdu yine de tesekkür ederim

  51. ya çok güsel ama hiç yardımcı olma bana

  52. nefise aşkın

    merhaba ugün nasılsın canım iyi gidiyordur işler güçler nasılsın herneyse varmı çıktığın kişi
    canım

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir