TIMAR SİSTEMİ:

Osmanlı Devleti’nde taşra yönetimi tımar ve iltizam sistemi üzerine kurulmuştur. Önceleri tamamen tımar sistemi üzerinden ilerlerken merkezden uzak vilayetler ele geçince iltizam sistemine piyasaya çıkmış. Gerileme döneminde nakit ihtiyacı ortaya çıkınca da iltizam sistemi tımar sistemini yakalamıştır. Dağılma döneminde ise tımar sistemi iltizam sistemine geçilmiştir. Tımar sisteminin faydaları saymakla bitmez fakat elimizden geldiğince tımar sistemin eksi artılarını yazacağız.
Tımar Sistemi I.Murat döneminde,

Tımar Sistemi
  • İltizam Sistemi Fatih Sultan Mehmet döneminden itibaren uygulanmıştır.
  • Tımar sistemi ile devlet bazı memurlarına ve askerlerine maaş vermez bunun yerine bazı toprakların gelirlerini hizmetlerine karşılık olarak bu görevlilere verirdi.
  • Tımar Sistemi, askeri bir sistem olmasının yanı sıra aynı zamanda idari bir sistemdir.Bu sistemde köylüler devlete vermeleri gereken vergiyi tımar sahibine verirlerdi.Tımar sahipleri de bu vergilerle arazinin vergi gelirine göre belirli sayıda atlı asker(cebelü) yetiştirirlerdi.
  • Tımar sisteminin faydalarından biri de devlet hiç para harcamadan yüzbinlerce asker yetiştirebiliyordu. Bu asker tımar sahipleri komutasında orduya katılıyordu.
  • Tımar sisteminin diğer bir faydası devlet vergi toplamak için uğraşmıyordu.
  • Tımar sisteminin faydası olarak şunu da söyleyebiliriz. Tımar sahipleri bulunduğu bölgenin güvenliğini sağlıyordu.
  • Tımar sistemi ile arazilerin randımanlı bir şekilde kullanılmasını sağlıyordu.Arazi boş kalmıyor en yüksek verim elde edilmesi için tımar sahabi yerinde çalışıyordu.
  • Tımar sistemi ile tımar sahipleri sürekli kontrol altında idi. Tımar sahibi daha fazla para kazanmak için köylüyü ezmeye başladı mı hemen görevinden alınıyordu.
  • Tımar sistemi askerleri barış zamanında çiftçilik yaparak üretim yapıyorlardı.
  • Tımar sisteminde bu topraklar kölülere satılmazdı. Toprak devlete aittir.
  • Tımar sisteminin faydası olarak topraklar çiftçilere eşit dağıtılıyordu.Böylece fakir, yardıma muhtaç aileler olmuyordu.
  • Üretimde süreklilik vardı.Tımar sisteminde çiftçi elindeki toprağı 3 yıl arka arkaya ekmemesi halinde elindeki toprak alınıyordu. O dönemde ülkelerin ana geçimi tarım olduğu için üretimde süreklilik esastı.
  • Tımar sisteminde çiftçi sebepsiz yere toprağını bırakıp gidemezdi.Gitmesi halinde elindeki toprak alınırdı. tımar sistemi özellikleri

Dirlik sisteminde toprağın;

1-Mülkiyeti DEVLETE,
2-Vergisi DİRLİK SAHİBİNE,
3-Kullanım hakkı KÖYLÜYE aittir. Bu topraklar devredilip, satılamazlardı
Dirlik sistemine göre devlete ait olan topraklar vergi gelirlerine göre 3’e ayrılırdı:

tımar sistemi özellikleri

-Has -Zeâmet -Tımar
Has Topraklar:
Yıllık geliri 100.000 akçeden fazla olan topraklardır.
Bu arazilerin gelirleri vezir-i azam, beylerbeyi veya sancakbeyleri gibi üst düzey devlet görevlilerine maaş karşılığı olarak verilirdi.Bu arazilerin gelirlerinin bir kısmı ile cebelü askeri yetiştirilirdi.(Her 5000 akçe için 1 asker)
Zeâmet Toprakları:
Yıllık geliri 20.000 ile 100.000 akçe arasında değişen arazilerdir.Bu topraklar, taşra yönetiminde görev alan üst düzey yöneticilerin maaşlarına karşılık olarak verilirdi.Zeâmet sahipleri 20.000 akçeyi kendilerine ayırırlar,geriye kalan her 3.000 akçe için 1 atlı asker(cebelü) yetiştirlerdi.

Tımar Sistemi

Tımar Toprakları:

Yıllık geliri 20.000 akçeye kadar olan arazilerdir.
Tımar sahibi arazilerden elde edilen gelirin 3.000 akçesini kendine ayırır,geri kalan her 3.000 için 1 atlı asker(cebelü) yetiştirirdi.
Ancak,tımar sahipleri sorumluluklarını yerine getirdikleri sürece ömür boyu bu arazileri kullanma hakkına sahiptirler.Ölümlerinden sonra ise aynı koşulları devam ettirmeleri şartı ile tımarlar çocuklarına geçebilirdi.Tımar sahipleri aynı zamanda bulundukları yerlerin de yöneticileriydi.
Yetiştirdikleri Cebelû askerleri ile aynı zamanda bulundukları taşrada güvenliği de sağlarlardı.
Savaş zamanı gelince, tımarlı sipahi emrinde ki askerlerle birlikte bağlı olduğu sancakbeyinin emrine girerek cepheye katılırlardı. Taşrada topraklarda üretimin devam etmesini ve sürekli olmasını sağlarlardı.
Tımarlı Sipahi,
-Köylü toprağı sebebsiz yere terk ederse,
-Sebepsiz yere 3 yıl üst üste ekmezse,
-Sebepsiz yere vergisini vermezse toprağı geri alabilirdi.
Tımarlı Sipahinin Köylüye Karşı Görevleri:
1)-Köylünün güvenliğini sağlamak,
2)-Köylünün tohum,gübre vb. ihtiyaçlarını temin etmek,
3)-Köylünün vergisini en kolay şekilde ödemesini sağlamak
Tımar Sisteminin Yararları:
1-Taşrada güvenlik sağlanmıştır.
2-Vergi toplanması kolaylaşmış ve vergilerin yerinde kullanılması sağlanmıştır.
3-Hazineden para çıkmadan devlet,her zaman savaşa hazır asker yetiştirmiştir.
4-Tarımsal üretimin sürekliliği sağlanmıştır. tımar sistemi özellikleri

Tımar Sisteminin Bozulması

Tımar sistemi faydalarını bahsettik fakat değişen koşullar geçen zamanla bir takım bozulmalar meydana geldi. Tımar sistemi bozulması nın bir kaç nedeni var.Tımar sistemi özellikleri

  • Savaşlarda artık teknolojinin kullanılması ile.Artık çiftçilikle uğraşan köylüler pek bir varlık gösteremez oldu.Örneği savaşta artık tüfek ve top kullanılmaya başlanmıştır.Tımar sisteminden gelen köylüler sadece kılıç kullanıyorlardı. Tüfek onlar için çok uzak bir kavramdı.
  • Osmanlı Devleti’nin zayıflamaya başlaması ile otoritesi zayıflayınca, tımar sahipleri köylüleri daha çok ezdiler amaçları daha çok zengin olmaktı.  Bu durum tımar sisteminin bozulmasına neden oldu
  • Uzun süren savaşlar nedeni ile tımar sahipleri arazilerin başlarında durmaz hale geldiler.
  • Osmanlı Devletinin nakit ihtiyacından dolayı tımar sistemindeki araziler iltizam sistemine geçildi.İltizam sisteminde topraktan vergi toplama hakkı yıllık olarak başka özel kişilere veriliyordu. Devlet sadece peşin parasını alıyordu.
  • Adaletsiz uygulamalar, acil para ihtiyacı, uzun süren savaşlar, teknolojik gelişmeler, değişen koşullar tımar sisteminin bozulmasına neden oldu.
  • Tımar sistemi özellikleri
70 thoughts on “Osmanlı Devletinde Tımar sistemi nedir?”
  1. konuyu anlamamıştım.anlamama yardımcı oldunuz.teşekkür ederim

  2. Teşekkür ederim.Okuldaki dersin aynısı.Ben hasta olduğum için okula gitmemiştim.Dersler kaçmıştı.Ama sosyal tamam

  3. Arkadaşlar ben beğendim emeğe saygıı:))) Ellerine sağlık yapanın uzun ve anlasşılır biçimde gayet siz kıtsanız bi şey diyemem

  4. Çok açıklayıcı değil ama yinede elinize sağlık. :)

  5. bence gayet güzel anlayışlı bir kere bunu yazıp düzenleyenin ellerine sağlık.Millet bilgi olsun diye kaynaklar yazıyo insanlar emekleri beğenmiyo.Uzun olması daha iyi ve avantajlı.

  6. bence hiç olmamış kısa olması lazımdı biz bukadar yazıyı nasıl yazalım

  7. Bence olmamış hiç bir şey anlamadım zaten çok uzun okumadım bile bence kısa ve öz olmalı ve okuyucunun dikkatini çekmeli kısacası olmamış :( …

  8. Bence çok kötü olmuş kısa ve öz olmalı hiç bir şey anlamadım ve zaten okumadım bence kısa öz ve okuyucunun dikkatini çekmeli kısacası olmamış :( …

  9. iğren olmuş bu site çok kötü kısa ve öz anlatçaktın bu ne yaa ananın amınaaa benziyo

  10. çok teşekkür ederim paylaşımınız için gerçekten çok işime yaradı aradığımı kısa ve öz buldum :)

  11. Kardeşim Emeğinden Dolayı Sana Çokkk ve Çokk Teşekkür Ediyorum

  12. BENCE ÇOK GÜZEL KISA VE ÖZ YAZILMIŞ TEŞEKKÜRLER :D :D :D

  13. Vayy be herşey o kadar ince düşünülmüş ki insanın hayran kalmaması imkansız…

  14. Adamlar yapmışta glas olmuş zaten iyi olmuş bundan daha iyisi can salığı…Konyalı_Tatkylü_Genç

  15. bu site bizim ödevimizde yardımcı oluyor anlamayabilirsiniz ama bu konunun tamamını ve fazlasını derslerde görüyoruz biz ok teşekürler

  16. arkadaşla bana yardım eder misiniz.tımar,iskan,yeniçeri ocağı,akıncı,vezir,nişancı,şeyhülislam ama bunlar sözlükten deyil.oşmanlı devlet tarihi hakkında.teşekkür ederim.

  17. Bence çok açık seçik biçimde anlatılmış.Uzaktan bakıldığında uzunluğuda ideal gibi gözüküyo.Sosyal dersimize hiddeli bir müdür yardımcısı giriyor.Bunun için bu konuları çok iyi anlayıp anlatmamız lazım.Yoksa ….. :D Neyse benim çok işime yaradı ekleyene çook teşekürlerr =)

  18. artık anlamışsınızdır eğer anlamadıysanız semih arkadaşımız gibi yuh diyorum net bir şekilde açıklanmış.

  19. bakın arkadaşlar tımar sisteminde devlet köylülerin tarlalarının gelirlerini ve kizmetlerini karşılardı köylülerde bunun karşılığında asker verirdi

  20. bence çok güzel bu site tımar sistemndende bişi anlamıyanlara yuh diyom siz salak mısınz yaa!!!

  21. osmanlı devletinde dirlik sistemi yönetimi (toprak) bulamıyorum ..yardım edinnn :(((( proje ödevimmm ..

  22. bu site bizim ödevimizde yardımcı oluyor anlamayabilirsiniz ama bu konunun tamamını ve fazlasını derslerde görüyoruz biz

  23. Çok Teşekkür ederim.Tam öğretmenin istediği gibi 3 sayfa sürdü . Sizden Bir Şey İsteyeeğim . Kaynakça : http://www.sosyalbilgiler.org | mu olcak yanlış yapmayayım biliyorsanız yardımcı olurmusunuz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir