Anadolu ve mezopotamya uygarliklari
Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

ANADOLU UYGARLIKLARI

Hititler (M.Ö.2000-M.Ö.1200)

  • Başkenti Hattuşa (Hattuşaş/Boğazköy)’dır.
  • İç Anadolu’da Kızılırmak çevresine yerleşmişlerdir (günümüzde Çorum-Boğazköy).
  • Yönetim şekli merkezi krallıktır. Devletin başında kral bulunurdu. Kral, aynı zamanda başrahip, başkomutan ve başyargıçtır. Kraldan sonra Tavananna denilen kraliçe söz sahibidir.
  • Künk adı verilen su taşıma sistemi yapmışlardır.
  • Çok tanrılı dinleri vardır (Hitit ülkesine Bin Tanrı İli de denirdi).
  •  Heykel, kabartma ve demir işletmeciliği alanlarında ileri gitmişlerdir. İvriz ve Yazılıkaya kabartmaları günümüze kadar kalmıştır.
  • İki tür yazı kullandılar. Bunlar çivi yazısı ve hiyeroglif (resimli yazı) yazısıdır.
  • Mısırlılarla Suriye toprakları için savaşmışlar, savaş sonunda Kadeş Antlaşması imzalandı.
  • Pankuş adı verilen danışma meclisi vardı, kral devlet işleriyle ilgili kararları bu meclise danışarak alırdı. Anadolu’da ilk meşruti yönetimi kurmuşlardır.
  •  Hitit kanunları çok gelişmişti, aile hukuku, ceza hukuku, borçlar hukuku gibi bölümlere ayrılmıştı.
  • Anal (Yıllık) adı verilen yıllıklar yazarak ilk tarih yazıcılığını başlatmışlardır (çivi yazısıyla yazılmıştır, tanrılarına bilgi verirlerdi).
  • Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları
Anadolu ve mezopotamya uygarliklari
Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

Frigler (M.Ö. 750-M.Ö. 600)

  • Başkenti Gordion’dur (günümüzde Ankara-Polatlı yakınları)
  • Orta Anadolu’da Sakarya nehri çevresinde kuruldu.
  • Tarımla uğraşmışlar, tarımla ilgili kesin ve değişmez kurallar koymuşlar, kanunlar yapmışlardır (saban kırmanın, öküz kesmenin cezası ölümdür).
  • Krallarına Midas adını vermişler(Tarihte kulaklarının büyüklüğünden dolayı Eşek Kulaklı Midas olarak bilinir),en büyük tanrıları Tabiat Tanrıçası’dır. En büyük tanrıçaları Kibele (Bereket ve Toprak Tanrıçası)
  • Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları
  • Dokumacılık, maden ve tahta işçiliği, heykeltıraşlık gibi alanlarda gelişme göstermişler.
  • El işçiliği gelişmiş, Fibula adı verilen ilk çengelli iğneyi üretmişlerdir

NOT: Kadeş Antlaşması tarihte bilinen ilk yazılı antlaşmadır.

Lidyalılar (M.Ö.700-M.Ö.546)

  • Başkentleri Sard’dır (günümüzde Manisa-Salihli yakınları).
  • Anadolu’nun batısında Gediz ve Menderes ırmakları arasında kuruldu.
  • Kral Yolu’nu buldular (Efes’ten başlayıp Sard’dan geçerek doğuya, Ninova’ya giden bir ticaret yoludur).
  • Buhurdanlık adı verilen etrafa güzel kokular yayan (içinde güzel kokulu otlar yakılarak) bir alet icat etmişlerdir.
  • Ticarette paranın kullanılmasıyla takas yöntemi kalktı, düzenli bir ekonomik yapı oluştu.
    NOT: Tarihte parayı icat eden ilk uygarlıktır (M.Ö.700).
  • Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları
anadolu uygarliklari hititler
Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

İyonlar (M.Ö.1200-M.Ö.700)

  • Başkentleri Efes’tir (günümüzde İzmir).
  • Batı Anadolu’da, Ege kıyılarında kurulmuştur.
  • İyonlar, İzmir, Milet, Foça ve İzmir’de şehir
    devletleri halinde yaşadılar.
  • Anadolu’da ilk demokrasi yönetimi uyguladılar (Doğrudan Demokrasi).
  • Anadolu’da kurulan uygarlıklar içinde en gelişmiş ve ileri düzeyde olanıdır.
  • Bilim ve kültüre önem verdiler. Hür düşünce gelişti. Hür düşünce geliştiği için pozitif bilimlerde ilerlediler. Tıpta Hipokrat, tarihte Heredot, matematikte Pisagor ve Tales, felsefede Diyojen İyonların en tanınmış bilginleridir.
  • Denizcilikle uğraştılar, deniz ticareti yaptılar.
  • Fenike alfabesini geliştirdiler.
  • Dinleri çok tanrılıdır.
  • Yunan uygarlığının temellerini attılar.
  • İyon edebiyatının önemli eserleri Homeros’un İlyada ve Odessa destanlarıdır.
  • Efes’te yaptıkları Artemis Tapınağı dünyanın yedi harikasından biridir.
  • Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları
anadolu uygarliklari urartular
Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

Urartular (M.Ö 900-M.Ö.600)

  • Başkentleri Tuşpa’dır (günümüzde Van).
  • Mimaride, maden işlemeciliği, kaya oymacılığı, kabartma sanatı, taş işçiliğinde ileri gittiler. Su kanalları, bentler, barajlar, tapınaklar, kaya mezarları, kaleler, saraylar yaptılar.
  • Dinleri çok tanrılıdır. Ahiret inancı vardır. Yani ölümden sonra yaşama inanırlardı. Mezarlarını oda ve ev şeklinde yapmışlar. Ölen kişinin mezarına hayattayken kullandığı eşyaları koymuşlardı
  • Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları
  • Ekonomilerinin temelini tarım ve hayvancılık oluşturur.
  • Van’da Van Kalesi ve Çavuştepe, Erzincan’da Altıntep Urartularda günümüze kalan önemli  kalelerdir.

MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

Sümerler (MÖ. 4000)

  • Mezopotamya uygarlığının temellerini attılar. Dünyanın ilk uygarlığı sayılmaktadır
  • Başkentleri Eridu.
  • Şehir (site) devletleri şeklinde yönetildiler. Şehir devletleri içerisinde en önemlileri Ur, Uruk, Kiş, Lagaş’tır.
  • Şehirlerin başında Patesi denilen krallar bulunur. Bunlar hem dini hem siyasi güce sahiptirler.
  • M.Ö.3200 yılında çivi yazısını bularak tarih devirlerini başlattılar.
  • Tarihte bilinen ilk yazılı kanunları Sümer kralı Urugakina yaptı. (Tarihte ilk hukuk devletidir)
  • Tarihte ilk defa sayı sistemini buldular, matematik biliminin temellerini attılar. Dört işlemi kullanmışlar ve çemberi 360 dereceye bölmüşlerdir.
  • Geometri ve astronomi alanında ileri gitmişlerdir.
  • İlk defa ay takvimini yaptılar, Güneş saatini buldular.
  • Dinleri çok tanrılıdır. Rahip-Kral anlayışı egemendir.
  • Ziggurat adı verilen tapınaklar yaptılar. Bu tapınaklar rasathane (gözlemevi) görevi de gördü.
    Bu sayede astronomide ilerlediler.
  • Dünyanın ilk destanları (Tufan, Yaradılış ve Gılgamış destanları) Sümerler’e aittir.
  • Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları
mezopotamya
Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

Babiller (MÖ. 1800)

  • Orta Mezopotamya’da kuruldu
  • Başkentleri Babil’dir.
  • Tarihteki ilk anayasayı Babil kralı Hammurabi yaptı.
  • Hammurabi kanunları, Sümer yasalarına göre daha ağır cezalar içerir ve kısas esasına dayanır.
  • Yönetim şekli mutlak krallık (ilk mutlak krallık sistemini Hammurabi kurdu).
  • Kralları Tanrı-Kral şeklinde kutsal sayılırdı.
  • Astronomi ve tıp alanında ilerlemişler.
  • Babil şehri, Asma Bahçeleri ve Babil Kulesi ile ün kazandı.
  • Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

Asurlular (MÖ. 2000)

  • Yukarı Mezopotamya’da kuruldu.
  • Başkentleri Ninova. yazılmış ticari tabletler bulundu
  • Tarihte ilk kütüphaneyi kurdular.
  • Ticaret gelişmiştir. Anadolu’ya yaptıkları ticaret sayesinde Anadolu halkı Asurlulardan çivi yazısını öğrendiler. Böylece Asurlular Anadolu’da tarihb çağlarının başlamasında önemli bir rol oynadılar.
  • Kayseri (Kültepe)’de Asurlular’a ait çivi yazısıyla
  • Kanunları Sümer ve Babil kanunlarına göre ağır cezalar içermekteydi
  • Anadolu ve Mezopotamya Uygarlıkları

Hakkımızda Sosyal Bilgiler

Belki Bunlar İlginizi Çekebilir.

Osmanlıda Meslek Edindiren Kurumlar

Osmanlıda Meslek Edindiren Kurumlar

Meslek Edindiren Kurumlar Osmanlı Türkçesinde eğitime ‘terbiye’ denirdi. Sizce neden? Kişinin mesleki eğitimi kadar meslek …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir