ANASAYFA / Ders Notları / Şeyh Sait İsyanı

Şeyh Sait İsyanı

ŞEYH SAİT İSYANI ( 13 Şubat 1925):

Diyarbakır’da çıkan dini nitelikli bir Kürt isyanıdır. Bu isyan kısa sürede tüm D.Anadolu’ya yayıldı. (Musul meselesi yüzünden İngiltere’nin kışkırtması) İsyan güçlükle bastırıldı. Sorumlular İstiklal Mahkemelerinde yargılanarak cezalandırıldı.

            SONUÇ:

  •  Anadolu’da asayişi sağlamak amacıyla Takrir-i Sükun Yasası çıkartıldı. ( 1925- Sıkıyönetim yasası)

TBMM:

  • İstiklal Mahkemeleri
  • Hıyanet-i Vataniye kanunu
  • Firariler kanunu
  • Takrir-i Sükun Yasası ile otoritesini korumuş oldu.
  • İsyanda parmağı olduğu gerekçesiyle Terakkiperver partisi kapatıldı.
  •  Musul bu isyandan dolayı kaybedildi.
  • Çok partili hayata geçiş denemelerinin ilk adımı başarısızlıkla sonuçlandı.

 

  •  R.Bele, K.Karabekir, R.Orbay istiklal mahkemelerinde yargılanıyorlar fakat M. Kemal affedince kurtuluyorlar.

NOT:

(Eski ittihatçılar- teşkilatı mahsura- bugünkü Mit’in temeli) 1926’da İzmir’de M. Kemal’e suikast girişiminde bulunulmuş fakat başarılı olunamamıştır. Suçlular resmi olarak son kez kurulan istiklal mahkemeleri tarafından yargılandı.

  • Ø R.Orbay bu suikast sonucu istiklal mah. Yargılanıyor fakat M. Kemal tarafından tekrar affediliyor.
  • Ø Siyasi bir olaydır, devrimlere karşı yada gericilerin işi değildir.
  • Ø Bu olaydan sonra M. Kemal Diyor ki;

“ Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır. Ama T.C. ilelebet payidar olacaktır.” Diyor ittihatçıları tamamen siliyor

Hakkımızda Sosyal Bilgiler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir