Ana Sayfa / Ders Notları / Halifeliğin kaldırılma nedenleri ve sonuçları
Halifeliğin Kaldırılması

Halifeliğin kaldırılma nedenleri ve sonuçları

Halifeliğin Kaldırılma Nedenleri

1. Saltanatın kaldırılması ve Vahdettin’in ülkeyi terk etmesinden sonra TBMM, Abdülmecit Efendi’yi halife seçti. Çünkü kamuoyu henüz halifeliğin kaldırılmasına hazır değildi. Ama Cumhuriyet’in ilanı ve devlet başkanının seçilmesi ile halifeliğin rolü kalmamıştı.
2. Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet’in ilanından sonra eski rejim taraftarlarının ve devrimlere karşı olanların sığınabilecekleri tek güç olarak halifelik kalmıştı.
3. Bazı TBMM üyeleri, halifeyi milletin üstünde görmeye başlamışlar, “TBMM halifenin, halife de TBMM’nindir” şeklinde propagandalara girişmişlerdi.
4. Halifelik makamı, Milliyetçilik ve Ulusal Egemenlik anlayışına ters düşmekteydi.
5. Türkiye, çağdaşlaşma yolunda olduğuna ve laikliği amaçladığına göre halifeliğin böyle bir rejimde yeri yoktu.
6. Abdülmecit Efendi, zamanla padişah gibi davranmaya, hatta saltanat için propaganda yapmaya başlamıştı.

Halifeliğin kaldırılma nedenleri ve sonuçları

1 Kasım 1922’de saltanat ve halifelik birbirinden ayrılarak saltanat kaldırıldı ve halifeliğin yetkileri dinî konularla sınırlandırıldı. Vahdettin’in ülkeyi terk etmesinden sonra, Osmanlı sülâlesinden Abdülmecit Efendi, TBMM tarafından halife seçildi. Kendisine sadece Müslümanların halifesi unvanını kullanması bildirildi. Halife olan Abdülmecit Efendi’nin, zamanla hükümetin talimatlarının dışına çıktığı görüldü. Kendisini devlet başkanı gibi görmeye başladı. Bu durum ise yeni rejim için bir huzursuzluk kaynağı oluyordu. Buna karşı derhal tedbir alınması gerekiyordu. Ayrıca Türkiye’de gerçekleştirilmesi düşünülen inkılâpların yapılabilmesi için halifeliğin kaldırılması zorunlu idi.
Bu sebeplerden dolayı 3 Mart 1924’te TBMM’de kabul edilen bir kanunla halifelik kaldırıldı. Aynı gün;
Tevhid-i Tedrisat Yasası (Eğitim-Öğretimin birleştirilmesi) çıkarıldı.

Şer’iye ve Evkaf Vekâleti (Şeriat İşleri ve Vakıflar başkanlığı) kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu.
Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti kaldırıldı. Böylece Genel Kurmay Başkanlığı’nın hükümet ve siyaset dışına çıkması sağlandı.
Osmanlı hanedan üyelerinin ülke sınırları dışına çıkarılması kararlaştırıldı.

Halifeliğin Kaldırılmasının Sonuçları

• Laikliğe geçişin en önemli adımı gerçekleşti.
• Yapılacak inkılâpların önündeki en büyük engel ortadan kaldırıldı.
• Türkiye’de ümmetçilik anlayışları sona erdi, ulusal egemenlik daha da güçlendi.
• Eski rejim karşıtları önemli bir dayanaklarını kaybettiler.
• Cumhuriyet rejiminin temelleri sağlamlaştırıldı.
• Milliyetçiliğin temelleri güçlendirildi.
• Bağımsız bir dış politika izlenmesine zemin hazırlandı.

Hakkında Sosyal Bilgiler

19 Yorumlar

  1. Daha anlaşılır hale getirdik

  2. Tekrardan düzenlemelerde bulunduk

  3. çok teşekkürlerr

  4. Teşekkürler ama halifeliğin kaldırılmasının sonuçlarında bir hata yapmışsınız.
    “Eski rejim “karşıtları” önemli bir dayanağını kaybettiler” yazılmış fakat eski rejim yandaşları olması gerekmiyor mu?

  5. Cok guzel oldu. Odevime yardimci oldunuz. Elinize saglik. Tesekkurler

  6. güzel olmus yapanlara teşekkürler :)

  7. YA GÜZEL AMA ÇOK UZUN BİRAZ DAHA KISA YAZAMAZ MISINIZ ?:)

  8. Güzelde keşke dha ayrntya grseydi ama ynede yrdmcı oldu proje ödewime

  9. emeği geçen herkese çok teşekkür

  10. bence hiçte uzun değil tam taktir emeği geçen herkesin eline sağlık sunumuma çook yardımcı oldunuz!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  11. çok uzundu ama işime genede yaradı tşk

  12. cokkk uzunnnnnnnnnnnn daha kisa yapsaniz

  13. ççok uzun muş yhaw

  14. BİLGİLER GÜZELL

  15. gerçekten teşekkürler bayağı işime yaradı

  16. Çok teşekkürler, çok işime yaradı. Emeğinize sağlık.

  17. Enes KESKİN

    ÇOK GÜZEL OLMUŞ YAPANLARIN ELİNE SAĞLIK;))

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir