ANASAYFA / Ders Notları / İzmir İktisat Kongresi ve kongrede alınan kararlar

İzmir İktisat Kongresi ve kongrede alınan kararlar

İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat 1923)

  1. Sanayi kurulurken hammaddesi Türkiye’de yetişen yada çıkarılan sanayi kolları kurulmalı (Böylece hem ülkemizde hammadde üreten yerli üretici kazanacak hemde ithalat yapmayarak döviz ülke içinde kalacak.)
  2. Atölye tarzı el işçiliğinden seri üretim yapan fabrika üretimine geçilmelidir. (Sanayi devrimini kaçırmış Türk milleti bu kararla hızla sanayileşerek eksiğini kapatmak istemiştir.)
  3. Devlet ekonomiye bizzat girmemeli. Devlet ekonomiyi görüşleri ve aldığı kararlarla yöneten bir anlayışa sahip olmalı fakat özel sektörün imkanın olmadığı kollarda da devlet bizzat ele almalıdır. (Buradaki amaç devlet fabrikalar açarak ekonomiye girmemli. Ekonomi, üretim tamamen özel sektöre bırakılmalı. Özel sektör sermaye, eğitimli personel eksikliği, bilgi eksikliği gibi giremediği önemli sanayi kolları devlet tarafından  bizzat fabrikalar kurarak bu alandaki eksiklikler giderilmelidir. Devlet bu kararla devlet gelişiminin hızlandırılması amaçlanmıştır)
  4. Özel teşebbüslere kredi sağlayacak bir Devlet Bankası kurulmalıdır. ( Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda özel sektörde girişimde bulunacak sermayenin olmamasından dolayı bu girişimcilere kredi sağlayacak devlet bankalarının kurulması kararı alınmıştır.) izmir iktisat kongresi kararları
  5. Dış rekabete dayanabilmek için sanayinin toplu ve bütün olarak kurulması gerekir. (Avrupa daha önce sanayi inkılabı gerçekleştirdiği için bu alanda çok ilerlemişler seri ve ucuz üretim yapabiliyorlardı. Bu ülkelerle rekabet edebilmek için toplu ve tedarik, üretim ve ulaşım gibi tüm unsurları ile bir arada toplu kurulması kararı alınmıştır.
  6. Yabancıların kurdukları tekellerden kaçınılmalıdır. (Buradaki amaç yabancıların boyunduruğundan çıkarak milli üretim hedeflenmiştir.) izmir iktisat kongresi kararları
  7. Sanayinin teşviki ve milli bankaların kurulması sağlanmalıdır. (Özel sektörün çok hızlı yol alması amaçlanmıştır.
  8. Demiryolu inşaat programına bağlanmalıdır. (Demir yolu çağın en ucuz ve en etkili taşıma yöntemiydi. Üretilen ürünlerin kısa sürede ve daha ucuz memleketin her tarafına ulaşması gerekiyordu. Bunun yanında üretilen hammadde sanayi kollarına ulaşımında yine de demir yoluna ihtiyaç bulunuyordu. Ayrıca insanların güvenli bir şekilde ve çağına göre hızlı ulaşım aracı yine demir yoluydu)
  9. İş erbabına amele değil, işçi denmelidir.
  10. Sendika hakkı tanınmalıdır.

Lozan Barış görüşmelerinin 4 Şubat 1923’te anlaşma sağlanmadan kesildiği sırada Türkiye’de ekonomik alanda faaliyet gösteren her meslek grubundan temsilciler Yeni Türk Devletinin ekonomik durumunu görüşmek üzere İzmir’de bir araya gelmişlerdir. Çiftçi sanayici tüccar ve işçi kesimlerinden toplam 1135 kişinin katıldığı bu kongredeki görüşmelerin sonunda Misak-ı İktisadi (Ekonomik Yemin) kabul edilmiştir. izmir iktisat kongresi kararları

Sanayi
İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat 1923)


İzmir İktisat Kongresinin açılışında bir konuşma yapan Mustafa Kemal Paşa şunları söylemiştir:”Siyasi ve askeri zaferler ne kadar büyük olursa olsun ekonomik zaferlerle taçlandırılamazlarsa kazanılacak başarılar yaşayamaz az zamanda söner”

Misak-ı İktisadinin önemli kararları şunlardır:

Yerli malı kullanılması sağlanmalıdır
• Teknik eğitim geliştirilmelidir.
• Ham maddesi yurt içinde olan sanayi dalları kurulmalıdır
• Küçük imalattan büyük işletmelere geçilmelidir
• Özel teşebbüse kredi sağlayacak bir devlet bankası kurulmalıdır
• Demiryolu inşaatı programa bağlanmalıdır
• Yabancıların kurduğu tekellerden kaçınılmalıdır
• İşçilerin durumu düzeltilmelidir

İzmir İktisat Kongresinde alınan bu kararlar TBMM’ye de yön gösterici olmuştur.23 Nisan 1923’te başlayacak olan İkinci Lozan görüşmelerinde kapitülasyonların kaldırılması konusunda TBMM heyetine büyük bir destek sağlamıştır.

İzmir iktisat kongresi kararları – Tarım Alanındaki Düzenlemeler

Osmanlı devletinin son dönemlerinde toplumun yaklaşık dörtte üçü tarımla uğraşmakta olmasına rağmen dünyada tarım alanındaki gelişmeler yakından izlenemediği için tarımsal üretim çok azdı.Buna rağmen alınan vergiler üretime göre çok ağırdı.Aşar vergisi genel bütçe gelirinin yaklaşık %40’ını oluşturmaktaydı.Üretici ürettiği mamulleri satamamakta yada gerekli yerlere ulaştıramamak-taydı.

  • 17 Şubat 1925’te çıkarılan bir kanunla Aşar vergisi kaldırılarak yerine Arazi Vergisi konuldu.
  • Daha sonraki yıllarda çiftçiye kredi sağlamak amacıyla Ziraat Bankasında yeni düzenlemeler gerçekleştirildi.
  • Traktör kullanımı teşvik edildi.tarım ve Kredi Kooperatifleri ve Yüksek Ziraat Enstitüleri kuruldu.
  • Örnek devlet çiftlikleri kuruldu ve tohum ıslah istasyonları açıldı.Böylece Türkiye’de tarımın gelişmesi için önemli hamleler gerçekleştirildi.

İzmir iktisat kongresi kararları – Ticaret Alanındaki Düzenlemeler

  • 30 Haziran 1930’da ticareti geliştirmek amacıyla Merkez Bankası kuruldu.Böylece ülkedeki sermayenin akışı denetim altına alınmış ve piyasa güvenliği sağlanmış oldu.
  • 1924’te işverenlere kredi sağlamak amacıyla iş bankası kuruldu.

İzmir iktisat kongresi kararları – Sanayi Alanındaki Düzenlemeler

İzmir İkdisat Kongeresi

Yeni Türk devletinin kalkınması için sanayileşmesi zorunluydu.Fakat Osmanlı devletinden kalan sanayi birikimi yok denecek kadar azdı.İstanbul İzmir ve Adana’da birkaç dokuma fabrikası ve İstanbul’da bir askeri fabrika ülkenin sanayi varlığını oluşturuyordu.

1929 yılında ithalat mallarından alınan gümrük tarifeleri yükseltilerek yerli üretimin ithal sanayi mamulleriyle rekabet etmesi kolaylaştırıldı.
Üç beyaz (şeker un ve pamuk) ve üç siyah (kömür demir ve petrol) projesi olarak adlandırılan sanayileşme hamlesi istenen hızla gerçekleştirileme-miştir.Bunun en önemli nedenleri şunlardır:• Özel sektörün elinde yeterli sermayenin olmayışı
• Teknik bilgi ve eğitilmiş insan yetersizliği
• Devletin 1929’a kadar yerli sanayiyi dışa karşı yeteri kadar koruyamaması
• 1929’daki Dünya ekonomik bunalımının Türkiye’yi de etkilemesi

Sanayileşme uzun bir zaman dilimi içinde planlı bir şekilde sağlanabilmesi amacıyla 1934’te planlı ekonomiye geçildi.1934-1939 yılları arasını kapsayan I.Beş Yıllık kalkınma Planı uygulamaya konuldu.özel teşebbüsün gerçekleştiremediği yatırımlar böylece devlet eliyle yapılmaya başlandı.1937’ye kadar demir cam kağıt üretimi birçok fabrika açılarak ithal mallar yüzde elli oranında azaltıldı.1939’da kabul edilen II.Beş yıllık kalkınma planı ise II.Dünya savaşının ortaya çıkardığı olağan üstü durum nedeniyle uygulanamadı.
1933’te kurulan Sümerbank ve 1935’te kurulan Etibank sanayicilere kredi vererek yeni sanayi tesislerinin kurulmasında önemli görevler üstlenmiş-lerdir. 1935’te Maden Teknik Arama Enstitüsü (MTA) kurulmuştur.

izmir iktisat kongresi kararları – Ulaşım Alanındaki Düzenlemeler

İzmir iktisat kongresi kararları  – Demiryolları:

XX.yüzyılın başında en önemli taşımacılık yolu demiryollarıydı. Türkiye’deki demiryollarının birçoğu yabancı ülkelere yap işlet devret sistemiyle inşa ettirilmiş olduğu için Türkiye Cumhuriyetinin ilk yıllarında demiryollarının bir çoğu yabancı şirketler tarafından ticari amaçla işletiliyordu.Türkiye Cumhuriyeti devleti bu şirketlerden işlettikleri demiryollarını satın alarak millileştirmiştir. Ayrıca tamamen yerli sermaye kullanılarak 1938 yılına kadar 3360 Km yeni demiryolu yapılmıştır.
Karayolları:Ülke genelinde karayolu ulaşımının güçlükle yapılması üreticilerin mallarını şehirlere taşımasını zorlaştırmakta bu durum ticaret ve sanayi ve tarımsal çalışmaları olumsuz yönde etkilemekteydi.Bu nedenle yurdun her bölgesinde karayolları onarılmış yeni yollar yapılmış böylece taşıma canlandırılarak ekonomik faaliyetler iyileştirilmiştir.

İzmir iktisat kongresi kararları – Denizyolları:

Osmanlı Devletinde denizcilik alanında geri kalmışlık yabancı şirketlerin Türk denizlerinde taşıma hakkı kazanmalarına neden olmuştur.Bu durum Türk deniz taşımacılığını tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakmıştır.1 Temmuz 1926’da kabul edilen Kabotaj Kanunu ile Türk sularında taşıma haklarının Türklere ait olduğu ilan edilmiştir.Türk denizciliğinin yeniden nefes almasına imkan veren bu kanunun kabul edildiği 1 Temmuz günü günümüzde “Denizcilik Bayramı” olarak kutlanmaktadır..Denizlerde yolcu taşımacılığı kamu hizmeti olarak görülmüştür.Bu nedenle Türk devleti Türk karasularında yolcu taşıma hakkını devlet tekeline bırakmış yük taşıma konusunda ise özel teşebbüsle birlikte hareket etmiştir.

İzmir iktisat kongresi kararları

Hakkımızda Sosyal Bilgiler

26 Yorumlarınız

  1. Sağolun İzmir İktisat Kongresi ve kongrede alınan kararlar

  2. Önemli değil İzmir İktisat Kongresi ve kongrede alınan kararlar

  3. Daha güzel hale getirdik

  4. Maddeler haline getirdik

  5. Güzel ama bn bunu yzamam çünkü çok uzun………,

  6. teşekkürler…:)

  7. çok gereksiz bilgiler İzmir İktisat Kongresi ve kongrede alınan kararlar

  8. eh güzel gibi biraz

  9. saolun sbs ye hazırlanıyom çok iyi oldu :)))))))))))))))))

  10. cokkkk tesşekkür ederım emeği gecenlere allah razı olsunnnnnn…:)

  11. teşekkürrlerrr… :)

  12. ben sadece türkiye iktisat demiştim ama bunlar da işimi yaradı çoookk saolun

  13. çoook saolun yanlız ben türkiye iktisat demiştim ama olsun bunlarda işime yaradı

  14. saol dayinın

  15. yapanlardan Allah razı olsun

  16. emeği geçen herkeze sonsuz teşekkürlerimi sunarım

  17. çok saolun bide açılan işletmeleri yazaydınız

  18. BAKALIM BANA YARDIMCI OLACAK MI????PROJE ÖDEVİM VAR DA YARARI OLACAK GİBİ……

  19. gerçekten kardeşimin ödevine çoo…k yardımcı oldu çooo…k teşekkür ederim :):):)

  20. çok çok çok teşekkürler.çok yardımcı oldu.;)

  21. Kesinlikle çok güzel bi yazı ödevimde çok yardımcı oldu saolun ! :)

  22. ALLAH RAZI OLSUN EMEĞİ GECEN HERKESTEN

  23. economistlere çk fydası oluyo.!allah razı olsun!ödev verdi hoca

  24. valla çok teşekkürler açıklamalıda bana çok yararı oldu

  25. allah razı olsun!!!!!!!!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir