sanayi devrimi
Sanayi Devrimi

Coğrafi Keşifler, Rönesans, Reform, Sanayi İnkılabı, Meşrutiyet

GÜÇLÜ AVRUPA’NIN DOĞUŞU VE OSMANLI DEVLETİ

Güçlü Avrupa’nın Temelleri
20. yüzyıl başlarında sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal alanlarda etkili olan güçlü bir Avrupa ortaya çıktı. Güçlü Avrupa’nın doğuşunda daha önce yaşanan gelişmelerin etkileri çok yüksektir.

Coğrafi Keşifler

 15. yüzyıldan itibaren İspanya ve Portekiz öncülüğünde başladı.
 Yeni yerler ve ticaret yolları keşfedildi.
 Keşfedilen yerlerden Avrupa’ya bol miktarda altın ve gümüş taşındı.
 Avrupa ekonomik açıdan zenginleşti.
 Osmanlı devleti Coğrafi Keşiflere ayak uyduramadı.
 Ticaret yollarının yön değiştirmesi ile Akdeniz limanları eski önemini kaybetti ve Osmanlı Devleti’nin ekonomisi bu durumdan olumsuz etkilendi.

sanayi

Rönesans ve Reform

 Avrupa’da bilim, sanat ve edebiyat alanlarında meydana gelen gelişmelerin yaşandığı döneme “Rönesans” denir.
Rönesans ile birlikte bilimsel düşüncenin temelleri atıldı.
 Avrupa’da kiliseye karşı dini nitelikli hareketlerin başladığı döneme “ Reform” denir.
 Reform hareketleriyle birlikte dinin etkisinde olmayan, özgür bir düşünce ortamı oluştu.
 Rönesans ve Reform hareketleriyle Avrupa’da deney ve gözleme dayanan bilimsel düşünce önem kazandı.

sanayi inkilabi kucuk
Avrupa Sanayi Devrimi

Aydınlanma Çağı

 18. yüzyılda Avrupa’da bilimsellik ve akılcılığın her alanda önem kazandığı döneme “Aydınlanma Çağı” denir.
 Avrupa’da John Locke, Montesquıeu, Voltaire ve J. J. Rousseau gibi düşünürlerin yazdıkları eserler bilimsel düşüncenin yayılmasını hızlandırdı.
 Aydınlanma Çağı’nda meydana gelen bilimsel ve teknik gelişmeler Sanayi İnkılabı’na zemin hazırladı.
Fransız İhtilali
 1789 yılında Fransa’da başlayan halk hareketidir.
 İhtilalin ortaya çıkmasında ekonomik sıkıntılar ve yönetimin demokratik olmayan uygulamalar etkili olmuştur.
 Fransız İhtilali ile birlikte; eşitlik, adalet, bağımsızlık ulusal egemenlik ve milliyetçilik gibi kavramlar tüm dünyada yayılmaya başlamıştır.
 Fransız İhtilali daha çok Osmanlı Devleti ve Avusturya- Macaristan imparatorluğu gibi çok uluslu devletleri olumsuz etkiledi.
 Çok uluslu devletlerin himayesinde yaşayan milletler milliyetçilik düşüncesi doğrultusunda ayaklanmaya başladılar.
Milliyetçilik kavramı çok uluslu devletlerin dağılmasına yol açtı.
 18. Yüzyılda Fransa’nın toplumsal yapısı üç temel sınıfa ayrılmıştı:
 Geniş topraklara ve ayrıcalıklara sahip asiller sınıfı,
 Kilise ve din adamlarından oluşan ruhban sınıfı,

reform nedenleri1
Reform Nedenleri

Fransız İhtilali
Sanayi İnkılabı

 Aydınlanma Çağı’nda yaşanan gelişmelerin etkisiyle 18. ve 19. Yüzyıllarda Avrupa’da yapılan buluşların endüstri alanında meydana getirdiği yeniliklerdir.
 Sanayi İnkılabı ilk olarak İngiltere’de başlamıştır.
 Sanayileşen ülkelerde makineler sayesinde üretim hızla arttı. Artan üretimle birlikte ham madde ve pazar ihtiyacı da arttı.
Özellikle buğday, şeker pancarı ve pamuk (üç beyaz) ile petrol, kömür, demir (üç siyah) en önemli ham maddelerdi. Böylece sömürgecilik doğdu ve kısa sürede gelişti.
 Avrupalı devletlerarasında başlayan sömürge yarışı 1. Dünya Savaşı’na zemin hazırladı.
 Osmanlı Devleti Sanayi İnkılabı’nı takip edemediği için ekonomisi çökme noktasına geldi. Avrupalı devletlerden borç para almaya başladı.
 Avrupalı devletler ise Osmanlı ülkesini ham madde kaynağı ve mallarını satacakları pazar olarak görmeye başladılar.
Sömürgecilik
Ham madde bulmak isteyen İngiltere, Hindistan ve Uzak Doğu’da etkinlik göstererek geniş sömürgeler elde etti. Güçlü bir donamanın desteğine dayanan bu ticaret ve sömürgecilik etkinliği, İngiltere’yi büyük bir devlet konumuna getirdi.

Sanayi İnkılabı

Osmanlı Devleti’nde Yeniden Yapılanma
Osmanlı aydınları, azınlık isyanlarını ve Batılı devletlerin iç işlerimize müdahale etmelerini engellemek için çeşitli çalışmalar başlattılar. Bu çalışmalardan bazıları şunlardır:
Tanzimat Fermanı (1839)
•Boğazlar ve Mısır sorununda Avrupa devletlerinin desteğini almak ve azınlıklara ayrıcalık verme baskılarına son vermek amacıyla
padişah Abdülmecit zamanında kabul edilmiştir.
•Tanzimat Fermanı ilk kez padişahın üzerinde bir kanun gücü olduğunu göstermiştir. Bu yüzden hukuk devleti olma yolunda önemli bir adımdır.
•Bu ferman ile din, dil, ırk, farkı gözetmeksizin bütün Osmanlı vatandaşlarının kanunlar önünde eşit olduğu; can ve mal güvenliği ile namus dokunulmazlığının devlet güvencesinde olduğu vurgulandı.
•Mahkeme kararı olmadan kimsenin cezalandırılmayacağı belirtilirken askerlik erkekler için zorunlu hale getirildi.
•Demokratikleşme yolunda ilk önemli adım atıldı ve ilk kez hukukun üstünlüğü kabul edildi.

Islahat Fermanı (1856)

• Kırım Savaşı’nın sonunda 1856’da Paris’te toplanan barış konferansına sunulmuştur.
• Osmanlı Devleti’nde yaşayan gayrımüslimlere karşı küçük düşürücü ifadelerin
kullanılması yasaklandı.
• Cizye vergisi kaldırıldı.
• Askerlik yapmak istemeyen gayrımüslimler için nakdi bedel uygulamasına geçildi.
• Gayrımüslimlere devlet görevine girme, askerlik yapma ve askeri okullara girme gibi
konularda Müslümanlarla aynı hak tanındı.
• Amaç Osmanlı Devleti üzerindeki baskıları azaltmak konferanstan olumlu sonuçlar
almak için kabul edilmiş.
• Ancak istenen sonuç elde edilememiştir.
Tanzimat Dönemi padişahlarından Abdülmecit
Uyarı: Tanzimat Fermanı ve 1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı ile Osmanlı yönetimindeki Müslüman halk ile
Gayrımüslimler arasında tam bir eşitlik sağlanmaya çalışılmıştır.
Uyarı: Osmanlı Devleti’nde ilk kez II. Mahmut Dönemi’nde ilköğretim, kız ve erkek çocukları için sadece İstanbul’da zorunlu ve parasız hale getirildi.

I. Meşrutiyet (1876)

•Avrupa’da eğitim görmüş, oradaki gelişmeleri takip eden Genç Osmanlılar adı verilen aydın grubun baskısı sonucunda gerçekleştirilmiştir.
•Bu sırada Kanuni Esasi adı verilen ilk anayasa yayımlanmıştır
•Mebusan Meclisi açıldı. Halk kısıtlı da olsa ilk kez seçme ve seçilme hakkını kullandı. (Sadece erkekler oy kullandı.)
•1908 yılında ikinci kez ilan edilen meşrutiyet ile padişahın yetkileri kısıtlanarak meclisin yetkileri artırıldı.
Uyarı: Padişah II. Abdülhamit, 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı sırasında Gayrımüslim vekillerin işleri yavaşlatmaya yönelik tutumu gerekçe göstererek meclisi kapatmış ve ülkeyi tek başına idare etmiştir.
Uyarı: 1876 Kanuni Esasi’nin ilanı ile Osmanlı Devleti’nde mutlakıyetten meşrutiyet rejimine geçilmiştir.
20. yy başlarında Osmanlı ve Avrupa Devletleri
Osmanlı Devleti’nin Son Dönemlerinde Siyasi ve Sosyal Hayatı Etkileyen Başlıca Fikir Akımlar
Fransız İhtilali’nin etkisi ile Balkanlarda ortaya çıkan ayrılıkçı fikirler Osmanlı aydınları arasında yeni anlayışlara neden oldu. Bu kişiler İslamcılık, Batıcılık, Türkçülük ve Osmanlıcılık gibi fikir akımlarına yöneldiler

MEHMET ÇELİK- SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENİ

Hakkımızda Sosyal Bilgiler

Belki Bunlar İlginizi Çekebilir.

sosyal bilgiler

Sosyal Rollerin Değişimi 6. Sınıf Özet

SOSYAL ROLLERİN DEĞİŞİMİ Rol: Bir grup etkinliğinde yer alan bireylerin üstlendikleri görevlere rol denir. Bir …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.